507 Yıl Yaşadı, Bulunduğu Gün Öldü: Dünyanın En Uzun Yaşayan Hayvanı
Dünyada yüzyılları aşan canlılar dendiğinde akla çoğu zaman mercanlar ya da süngerler geliyor. Ancak koloniler hariç tutulduğunda, tek başına yaşamış en yaşlı canlı unvanı beklenmedik şekilde okyanusun dibinden çıkıyor. 2006’da İzlanda açıklarında keşfedilen dev midye, tam 507 yıllık yaşamıyla bilim dünyasını şaşkına çevirdi.
507 yıllık yaşam nasıl anlaşıldı?

Keşif, İzlanda kıyılarında deniz tabanından çıkarılan dev okyanus midyesiyle başladı. Türün adı Arctica islandica. Yaş tespiti ağaç halkalarına benzeyen kabuk çizgileri üzerinden yapılıyor. Kabuk içindeki yıllık büyüme halkaları, yaşam süresine dair net kayıt sunuyor.
Araştırmacılar önce 400 yılın üzerinde sonuçlara ulaştı. Ardından radyokarbon tarihleme yöntemi devreye girdi. Sonuçlar şaşırtıcıydı. Canlı, 1499 civarında doğmuştu. Osmanlı’nın yükseliş dönemi, Rönesans, sanayi devrimi ve modern çağ aynı yaşamın tanıklıkları arasında yer aldı. Keşif sonrası medya, Çin’deki Ming Hanedanlığı dönemine denk gelen doğum tarihinden esinlenerek midyeye 'Ming' adını verdi.
Uzun ömrün sırrı kabuğun ötesinde

Arctica islandica türü, yavaş metabolizma özellikleriyle tanınıyor. Düşük oksijen tüketimi, hücresel yıpranmayı ciddi ölçüde azaltıyor. Deniz biyologlarına göre mitokondri yapısı sıradan canlılara kıyasla çok daha dayanıklı.
Hücre içindeki oksidatif hasar zamanla artmıyor. Nükleik asitlerdeki bozulma seviyesi yaşla birlikte neredeyse sabit kalıyor. Araştırmalar, güçlü hücresel bakım mekanizmalarının devrede olduğunu gösteriyor. Soğuk ve derin sularda yaşam, büyüme hızını düşürüyor. Yavaş büyüme ise uzun ömürle doğrudan bağlantılı kabul ediliyor. Aynı türün 100 yılı aşan yaşam süresi zaten biliniyordu. Ming, potansiyelin ne kadar ileri gidebildiğini ortaya koydu.
Keşif, bilim adına büyük kazanım sayıldı

Ancak hikayesi, trajik noktada sonlandı. Midye, deniz tabanından çıkarıldıktan sonra laboratuvar sürecinde yaşamını yitirdi. Yani kayıt altına alınan en yaşlı bireysel canlı, bulunduğu gün öldü.
Durum, bilimsel etik tartışmalarını da beraberinde getirdi. Aynı tür, günlük tüketimde yer alıyor. ABD’de deniz ürünleri mutfağında sıkça kullanılıyor. Yani yüzlerce yıl yaşamış canlılar, fark edilmeden sofralara geliyor olabilir. Ming örneği, okyanus ekosisteminde gözden kaçan yaşam sürelerine dikkat çekti
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın