Şişli Sokaklarında İsmini Yaşattığımız 5 Kadın

29.03.2016 - 14:59

“Yıllardır eve giderken düzenli olarak Şair Nigâr sokağından

geçerim. Bu sokağa ismini veren Şair Nigar hakkında hiç bir şey bilmediğimi

fark ettim. Nigâr Hanımın batı’ya özgü tarzda şiir yazan ilk osmanlı kadını

olduğunu keşfettim.”

Doğduğunuz, yıllardır yürüdüğünüz sokağınıza ismini veren kişinin kim olduğunu, hikayesini çoğu zaman bilmeyiz. Şişli'de sokak ve mahalle isimlerine baktığımızda Şişli'de iz bırakmış fikir adamlarının, sanatçıların, devlet adamlarının yanısıra ilkleriyle, başarılarıyla topluma öncülük etmiş şahsiyetlerin isimlerinin de karşımıza çıktığını görürüz. Şair Nigar Hanım'dan, Süreyya Ağaoğlu'na toplumun değişimine ve gelişimine öncülük etmiş, tarihe mâl olmuş kadınların ismi Şişli sokaklarında yaşıyor.

Cumhuriyet'in ve aydınlığın kenti Şişli'de isminini sokaklarda yaşattığımız 5 kadını listeledik.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey

Reklam

Süreyya Ağaoğlu

Türkiye'nin ilk kadın avukatı ve kadın hakları savunucusu Süreyya Ağaoğlu Şişli sokaklarında yaşıyor. pic.twitter.com/AJYtya1uMy
— Şişli Belediyesi (@sislibelediyesi) March 11, 2016

Türkiye’nin ilk kadın avukatı ve kadın hakları savunucularındandır olan Süreyya Ağaoğlu kadın hakları konusunda yaptığı çalışmalarla dünya çapında tanına bir şahsiyettir.

Süreyya Ağaoğlu 29 Temmuz 1903 tarihinde Azerbaycan’ın Şuşa kentinde dünyaya geldi. Babası Atatürk’ün fikir ve mücadele arkadaşı düşünür, yazar, siyasetçi ve hukuk profesörü Ahmet Ağaoğlu, annesi ise Sitare Hanım’dır.

1910 yılında ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç eden Süreyya Ağaoğlu’nun çocukluğu ve gençliği, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyetin kuruluş yıllarında Türk Ocağı Aydınları ve Mustafa Kemal Paşa’nın yakın dostlarından

oluşan bir çevrede geçti. 1921 yılında Bezm-i Alem Valide Sultanisi’ni (şimdiki İstanbul Kız Lisesi) bitirdi. En büyük isteği hukuk öğrenimi görmekti.Bu amaçla İstanbul Darülfünun Hukuk Medresesine başvurmuş ancak başvurusu kabul edilmemiştir. 1921 yılı sonbaharında Hukuk Fakültesi kadınlara kapalıdır. Ancak Ağaoğlu, Hukuk Fakültesini kadınlara açtırmak ve hukuk tahsili yapmak niyetindedir. Hakikaten “Fakülte” açmak gerekmektedir. Zira o dönem kadınlar ve erkekler beraber okutulmadığından fakültede, öğleden önce erkekler, öğleden sonra da kadınlar ders görmektedir. AĞAOĞLU, arkadaşları Melahat (Tüzel) Ruacan, Bedia Onar ve Saime ile birlikte fakültenin kız öğrencilere açılmasını sağlamıştır.

Hukuk Fakültesini; 1924-1925 öğretim yılında bitiren Süreyya Ağaoğlu’nun bu başarısı Batı Dünyası Hukuk çevrelerinde de çok olumlu yankılar yaratır. Kendisine Paris Uluslararası Enstitüsü’nde üç aylık seminer bursu teklif edilir. Fakat Türkiye’de gerekli izinleri alamadığı için Paris’e gidemez ve Adalet Bakanlığında staja başlar. 1928 yılında avukatlık ruhsatını alarak Türkiye’nin ilk kadın avukatı unvanının sahibi olur ve yaşamı boyunca avukatlık mesleğini sürdürür.

Türkiye'nin ilk kadın avukatı Süreyya Ağaoğlu'nun ismi Teşvikiye Mahallesi'nde bir sokakta yaşatılıyor.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey

Reklam

Şair Nigar Hanım

Tanzimat sonrası edebiyatımızın ilk kadın şairi olan Şair Nigar Hanım'ın ismi Şişli sokaklarında yaşıyor. pic.twitter.com/of9RRneGUE
— Şişli Belediyesi (@sislibelediyesi) March 10, 2016

Şâir Nigâr binti Osman. Yani, Osman kızı Nigâr. 1852'de doğan Nigar Hanım, Macar asıllı bir aileden gelmekteydi. Tanzimat sonrası edebiyatımızın “ilk kadın şâiri” unvanına sahiptir. Yedi dil bilen şâir Nigâr Hanım, eğitimi ve engin kültürü, öncülerinden biri olduğu “Batılı Türk kadını” imajı ile Avrupa’da da bir hayli ünlüydü.

Fransızca'yı ve Fransız edebiyatını çok iyi öğrendi. 14 yaşında talihsiz bir evlilik yaptı. Mutsuz geçen birkaç yıldan sonra ayrıldı ve edebiyata ağırlık verdi. Döneminde kadının sosyal hayattaki yerinin değişmesi gerektiği görüşüne öncülük etti. Giyim-kuşamı, konuşması, davranışlarıyla kendini topluma kabul ettirdi. Zamanının en seçkin isimlerinden biri oldu. Her salı evinde dönemin ünlü isimleri toplanır, edebiyat ve şiir sohbetleri yapılırdı. 2. Abdülhamid tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi.

Tanzimat ve Servet-i Fünun arasında kalan bir dönemde yaşayan şair, İlk şiirlerini Hanımlara Mahsus Gazete, Nilüfer ve Mütalaa gazetelerinde yayımlandı. Üryan Kalp takma adıyla Servet-i Fünun dergisinde şiirler yazdı. Dönemi kadınlarına yazma ve yayımlama cesareti verdi, erkek yazarlar üzerinde de önemli etki yaptı. Fransız romantizminin etkisinde kaldı. İç dünyasını, mutsuzluklarını, acılarını, yaşadığı çevrenin etkilerini ince bir lirizmle işlediği, çağına göre yalın bir dille yazılmış şiirlerinde, Abdulhak Hâmid, Teyfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in izleri görülür. Günlük şeklindeki anıları vasiyeti üzerine ölümünden elli yıl sonra oğlu tarafından 'Nigar Binti Osman: Hayatımın Hikayesi' adıyla yayımlandı.