İlişkilerde Çok Yaygın Bir Yanılgı Var: “Yeterince Anlatırsam Değişir”
Birçok ilişkide sessizce var olan bir inanç vardır: Eğer kendimizi yeterince iyi anlatabilirsek partnerimiz sonunda değişecektir.
Sosyal psikolojide buna kontrol yanılsaması denir. Yani aslında sınırlı etkimiz olan bir durumda kontrolümüzün yüksek olduğuna inanmak.
İlişkilerde bu düşünce genellikle oldukça tanıdık şekillerde ortaya çıkar:
Biraz daha açık konuşsam anlayacak
Sorunu net koyarsam düzelir
Gerçekten isterse değişebilir
Bu düşünceler tamamen anlaşılmaz değildir. Çünkü sevdiğimiz bir insanın bizi daha iyi anlamasını istemek oldukça insani bir beklentidir.
Ancak insan davranışı çoğu zaman sandığımızdan daha karmaşık bir yapıya sahiptir.
Birçok alışkanlık yıllar içinde şekillenir. Kişilik özellikleri, erken deneyimler, öğrenilmiş başa çıkma biçimleri ve bağlanma tarzı bu davranışların arka planını oluşturur.
Bu yüzden dışarıdan gelen baskı çoğu zaman kalıcı bir değişim yaratmaz.
Daha sık görülen şey ise şudur: İnsanlar eleştirildiklerinde değişmek yerine kendilerini korumaya başlar.
Savunma ortaya çıkar. Mesafe oluşur. Ya da görünürde bir uyum vardır ama içten içe direnç devam eder.
Bir süre sonra ilişkide tuhaf bir rol dağılımı oluşabilir. Bir taraf sürekli anlatan ve düzeltmeye çalışan kişi olur. Diğer taraf ise sürekli savunan ve kendini korumaya çalışan kişi.
Romantik ilişki fark edilmeden küçük bir eğitim sürecine dönüşebilir.
Ve çoğu insan sevdiği kişi tarafından eğitilmek istemez.
Burada kısa bir noktaya değinmek de önemli olabilir: İnsanlar neden partnerlerini değiştirme ihtiyacı hisseder?
Çoğu zaman bunun arkasında kötü niyet değil, aslında oldukça tanıdık bir duygu vardır: kaygı.
Bir davranış tekrarlandıkça kişi şu şekilde düşünmeye başlayabilir: Bu böyle devam ederse ilişki zarar görecek. Eğer bunu değiştirebilirsem ilişkiyi koruyabilirim.
Yani partneri değiştirme çabası çoğu zaman kontrol etme isteğinden çok, ilişkiyi kaybetmeme isteğinden doğar.
Bir başka deyişle, değişim talebi bazen eleştiriden değil, güvende hissetme ihtiyacından beslenir.
Küçük Bir Gerçeklik Kontrolü
Kendinize şu soruyu sormak bazen oldukça aydınlatıcı olabilir.
Aşağıdaki düşüncelerden hangileri size tanıdık geliyor?
“Ben aslında sadece daha iyi anlatmaya çalışıyorum.”
“Bunu defalarca konuştuk ama yine aynı noktaya geliyoruz.”
“Sorunu çok net söyledim ama hâlâ değişmedi.”
“Gerçekten isterse bunu değiştirebilir.”
Eğer bu düşünceler size tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz.
Çoğu insan ilişkilerde değişimin ikna etmekle gerçekleşeceğine inanır.
Ama bazen ilişkilerde en zor ama en dönüştürücü farkındalık şudur: Bir insanı değiştirmeye çalışmak çoğu zaman o insanla aramızdaki mesafeyi büyütür.
İlginç olan ise şu.
Bir kişi sürekli düzeltmeye çalışmayı bıraktığında ve ilişkiye biraz daha merak, biraz daha anlayış ve biraz daha psikolojik esneklikle yaklaşmaya başladığında ilişkisel atmosfer de değişmeye başlayabilir.
Ve bazen beklediğimiz değişim, karşımızdaki insanda değil ama ilişkiye bakışımızda ortaya çıkar.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
